Saturday, 13 September 2025

जेन-जीलाई सम्बोधन


प्रिय जेन-जी!

पुरानो सत्ता ढले पनि 

मानसिकता अझै उस्तै छ

जेन-जीको नाममा

नयाँ नयाँ अनुहारहरु

खरानी धसेर आउने

सम्भावना उत्तिकै छ,

सावधान! स्यालहरुले 

बाघको खोल ओढेर

अझै रजाइँ गर्ने 

सपना देख्न खोज्दैछन्,

तपाई सचेत हुनुहोला,

अव आवेगले होइन,

विवेकले काम गर्नुहोला।

 

प्रिय जेन-जी!

पहिलो कुरा त तपाईले 

आफ्नो घरबाट 

परिवर्तनको शुरुवात गर्नुछ,

बाबालाई सोध्नूस,

हाम्रो आम्दानीको स्रोत के हो?

तपाईको व्यावसायमा 

कति कर तिर्नुभएको छ?

आमालाई सोध्नूस,

गाडी कताबाट आयो?

महँगा गहना, झोला र

साडी कताबाट आयो?

 

प्रिय जेन-जी!

जसरी खाएको हुन्छ

एउटा युवाले फौजीमा जागिर

परि आएमा 

बाबुलाई गोली हान्न तयार छु

आमालाई झुण्ड्याउँछु भनेर,

तपाईसँग 

त्यो सङ्कल्प हुनुपर्छ

त्यो उत्साह हुनुपर्छ

त्यो जोश हुनुपर्छ,

त्यो होश हुनुपर्छ।

 

प्रिय जेन-जी!

परिवर्तनको तपाई सम्बाहक हो,

तर परिवर्तन अझै भएकै छैन,

मेटाउनुपर्नेछ तपाईले पहिले

मान्छेका मनमा उठेका

अन्यौलका तरंगहरु

भर्नुपर्नेछ तपाईले 

तपाईले सबै पुस्तालाई

विश्वासका थरि थरि रंगहरु

पुरानो सत्ताभित्र पनि केही

पीडित, शोषित 

र अन्यायमा परेका

अनुभवी पात्रहरु हुन सक्छन,

उपयोग गर्नुपर्नेछ तपाईले 

उनीहरुका दबाइएका स्वरहरु।

 

प्रिय जेन-जी!

तपाईलाई बधाइ छ,

तपाईले यो सम्भव बनाउनुभएको छ

जो हिजो करोडौंको सपना थियो,

गोपाल प्रसाद रिमालको

आमाको सपना कविता

नेपाली समाजमा 

पहिलो पटक सार्थक भएको छ,

यो बुद्ध जन्मेको देशमा 

सीता र भृकुटीको देशमा 

तपाईले बिजुलीको गतिमा

ध्वस्त बनाइदिनुभएको छ,

पुरानो, निरंकूश, तानाशाही

सत्ताको संरचना

नहुनु क्षति जो भयो

होनहार युवाहरुको

हाम्रो सम्झनामा ती रहिरहनेछन

अमर शहीद बनेर

प्रिय जेन-जी!

अब सम्हालिएर गर्नुछ 

एउटा नवीन यात्रा

र देखाउनुछ विश्वलाई

युवाको सोच र शक्ति।

 

Thursday, 4 September 2025

नियुक्ति पत्र


एउटा साधारण चिठी

जहाँ लेखिएको छ,

महाशय, तपाईलाई

फलानो पदमा

फलानो मितिदेखि

नियुक्त गरिएको छ,

तर सोच्नूस् त

नियुक्ति पत्रको

यो एउटा पानाभित्र

कति धेरै जिम्मेवारी,

दायित्व र आशाले

यो भरिएको छ?

(१)

  

हुन त केही होइन

यो नियुक्ति पत्र

जागिर खाने मेलो हो

भन्नेहरु पनि छन्,

कठीन परिश्रम र संकल्पको फल

यसलाई भाग्यको खेलो हो,

भन्नेहरु पनि छन्

त्यसै केही नगरी

नियुक्ति पत्र हेरेर

केवल अवकाशका दिनहरु

गन्नेहरु पनि छन्

तर सम्झनूस त, महाशय

सेतो पानामा

काला अक्षरहरुले

पोतिएका यी हरफहरुमा

तपाईप्रति राज्यको

कति ठूलो लगानी छ?

घोत्लिनूस् त 

यो प्रणाली बसाल्नुमा 

हाम्रा पूर्वजहरुको

योग्यता र दूरदर्शीताको

कति घतलाग्दो कहानी छ?

(२)

 

दया लाग्छ, कतिले

यही नियुक्ति पत्र भजाएर

बजारमा अदृष्य राज गरेका छन् रे

अलौकिक, सर्वगूणसम्पन्न बनेर कतिले

यसको चरम दुरुपयोग गरेका छन् रे

तर, याद राख्नूस महाशय

यो नियुक्ति पत्र निशर्त होइन, सशर्त हो

बाटो बिराए हजूरले कुनै दिन

यो खोसिन पनि सक्छ,

कर्कलाको पानी जस्तै हो,

थाहै नपाई पोखिन पनि सक्छ,

कागजको पाना न हो

आफ्नै पसिनाले ओसिन पनि सक्छ

यसलाई जोगाएर राख्नूहोला।

(३)

 

नियुक्ति पत्र

जो थमाइएको छ, तपाईलाई

व्यावसयिक बन्नूहोला,

व्यवसाय नगर्नूहोला,

यसलाई सम्झेर

कार्यथलोमा, नयाँ नयाँ

कार्यशैली प्रदर्शन गर्नूहोला

बदनामीको थैली नभर्नूहोला,

महाशय, तपाईलाई शूभकामना छ 

तपाई बन्नूहोला

विकासको सम्बाहक

समृद्धिको सारथी

र सुशासनको पर्याय,

जानेर वा नजानेर

यसलाई हतियार ठानेर

कहिल्यै नहान्नूहोला,

नागरिकको सेवा खातिर

सरकारले दिएको

तपाईको नियुक्ति पत्र

तपाई सेवा निवृत्त भएर

नागरिक जीवनमा फर्कने दिन

सरकारलाई नै फिर्ता गर्नुपर्ने

एउटा नासो ठान्नूहोला।

(४)

 

 

महाशय,

तपाईले आज

जुन प्रतिष्ठा पाउनुभएको छ

यो नियुक्ति पत्रको कारणले

कृपया यसको पनि

ईज्जत गर्न सिक्नू है,

बेच्नू आफ्नो सीप र पसिना

तर तपाई आफैं नबिक्नू है

कागजको खोस्टो

एउटा साधारण नियुक्ति पत्र

जसले तपाईलाई यति धेरै

विश्वास गरेको छ

उसैलाई अविश्वास नगर्नू है

लामो छ इतिहास

बृत्तिविकासको

तपाई अल्पायूमै नमर्नू है।

(५)


 

तपाई कुन पार्टीको?

हिंड्दाहिंड्दै बाटोमा पछाडीबाट च्याप्प समातेर सोध्छ कोही मलाई- तपाई कुन पार्टिको? कुन दलको? कुन गुटको? कुन खेमाको? कुन कित्ता...